Wat is intersectionaliteit? De ingewikkelde term uit het interview van Tim Hofman
Je zit te scrollen tussen de colleges door en ziet op social media een fragment voorbij komen uit het gesprek tussen Tim Hofman en Bob Scholte van Left Laser. In het interview valt een begrip dat zo uit een politicologieboek lijkt te komen: intersectionaliteit. Het klinkt misschien als vage jargon, maar het is een belangrijk idee om te begrijpen hoe de maatschappij werkt.
Wat betekent kruispuntdenken precies?
Intersectionaliteit wordt in het Nederlands ook wel kruispuntdenken genoemd. De term werd in 1989 bedacht door de Amerikaanse jurist Kimberle Crenshaw.
Zij vergeleek de kenmerken van je identiteit met wegen op een druk kruispunt. Je identiteit bestaat namelijk uit een verzameling van verschillende factoren: je afkomst, geslacht, inkomen, huidskleur, seksuele voorkeur en eventuele lichamelijke beperking. Al die wegen komen bij elkaar op één punt, en op dat kruispunt beïnvloeden de factoren elkaar continu. Het bepaalt of je in het dagelijks leven te maken krijgt met bepaalde voorrechten of juist met extra drempels.
Hoe werkt dit in de praktijk?
In plaats van naar één los kenmerk te kijken, laat intersectionaliteit zien dat verschillende vormen van vooroordelen elkaar kunnen versterken. Iemand die op meerdere vlakken afwijkt van de maatschappelijke norm, kan daardoor tegen heel specifieke barrières aanlopen. Dat zie je bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt, maar ook bij instanties of in de wetgeving, waar systemen niet altijd goed zijn ingericht op mensen die niet in één simpel hokje passen.
Het idee is dat een achterstand bijna nooit door slechts één oorzaak komt. Je kunt de ervaring van een individu daarom niet begrijpen door alleen te kijken naar geslacht, of alleen naar achtergrond. Het gaat altijd om de combinatie van al die eigenschappen bij elkaar. Je kijkt dus naar alle aspecten van een kruispunt.
Wat gebeurde er in het interview?
In de reeks Grote Gesprekken ging Tim Hofman in gesprek met Bob Scholte, het gezicht achter het kritische kanaal Left Laser. Bob is een uitgesproken communist die opkomt voor de werkende klasse. In het interview stelde hij vraagtekens bij de huidige focus op intersectionaliteit. Volgens hem hebben schoonmakers, zorgmedewerkers en pakketbezorgers weinig aan alle aandacht voor taal en diversiteitscampagnes, en moet de politiek zich weer richten op wat mensen financieel verbindt.
